و قصبهء شاهزاده عبد العظيم مىروند : يكى راهى است به خط مستقيم و بيشتر معمول ، راه ديگر از راه چشمه‌على است كه قدرى از جادهء مستقيم منحرف و بالنسبه دور تر است . چشمه على فى ما بين قصبهء شاهزاده عبد العظيم و آبادى و باغ دولت‌آباد كه از باغات مباركات دولتى مىباشد واقع است . خاقان خلدآشيان فتحعلى شاه طاب الله ثراه كه اغلب به چشمه على به تفرج مىرفتند در سال هزار و دويست و چهل و هشت حكم فرمودند در بالاى چشمه على صفحه‌اى را هموار كرده بر روى سنگ تمثال آن پادشاه ذيجاه را با بعضى از شاهزادگان منقور سازند و بعضى اشعار در دور آن صفحه كتيبه كرده كه از تاريخ اين عمل خبر مىدهد . چون تمام صور و اشعار را در يك صفحه مشهود و معلوم نمودن خالى از اشكال نبود محض تبيين و تسهيل عمل ما در يك صفحه صور را آشكارا ساخته و در صفحهء ديگر اسامى صاحبان صور و كتيبه اشعار را آنچه باقى مانده مىنگاريم تا كماهى بر مطالعه‌كنندگان وضع محسوس و ظاهر باشد و آن دو صفحه در ورق بعد به نظرها مىرسد « 1 » . در ابن حوقل اسم چشمه على را سورينى نوشته « 2 » . بقعهء ابن بابويه در نزديكى چشمه على مىباشد . همچنين مقبرهء صفائيه كه سه سال قبل به جهت مضجع مرحوم حاجى ميرزا صفا « 3 » كه از اجلهء مشايخ عرفا و ارباب دانش بود و در طهران به رحمت ايزدى پيوست ، جناب اشرف امجد مشير الدوله حاجى ميرزا حسين خان سپهسالار اعظم وزير امور خارجه بنا نموده‌اند در حوالى چشمه على است . چشمه على قم : قريه‌اى است در كنار رودخانهء قم . قلعه و زراعتى دارد . در كنار

--> ( 1 ) - در آخر كتاب چاپ شده . ( 2 ) - ابن حوقل ( ترجمهء دكتر جعفر شعار ، بنياد فرهنگ ، ص 121 ) . ( 3 ) - رضا قلى خان سوادكوهى مشهور به حاجى ميرزا صفا ( متولد 1212 ه . ق متوفى 9 رمضان 1291 ه ق در تهران ) نوادهء محمد بن خان دادوه كه پس از تحصيلات نخستين در خدمت شيخ محمد صاحب جواهر الكلام و ديگران ، به جرگهء درويشان درآمد و رو به سفر و سير آفاق و انفس نهاد و به مكه رفت و چندين سال درين شهر به رياضت گذراند و سپس به مصر و سودان و سوريه رفت و بالاخره از استانبول سر درآورد و در اين شهر به مناسبت دانش و بينش و زهد و شيرين‌بيانى و بلندنظرى همواره مشكل‌گشاى ايرانيان شيعىمذهب بود .